Beleidsnotitie
(Beleidsnotitie in PDF bestand)
INHOUDSOPGAVE
Inleiding
A. Algemene beleidsvoornemens
A.1. Eigen karakter heilige Willibrordusparochie
A.2. Eenheid in verscheidenheid
A.3. Wij zijn zelf de kerk
A.4. Uitstraling en publiciteit
B. Specifieke beleidsvoornemens
B.1. Liturgie – Geloven doen we samen
B.1.a. Liturgiewerkgroepen
B.1.b. Koren
B.1.c. Liturgie voor kinderen en jongeren
B.1.d. Liturgie en gemeenschapszin
B.2. Diaconie – Barmhartigheid, gerechtigheid en vrede
B.3. Catechese – Lerend geloven
B.3.a. Catechese voor volwassenen
B.3.b. Catechese voor kinderen en jongeren
B.4.a. Welkom nieuwe parochianen
B.4.b. De kerk in het dorp
B.4.c. Actie Kerkbalans
Slotwoord
Samenvatting
INLEIDING
Op 25 maart 2006 hebben wij met een groep parochianen gesproken over het beleid van de Willibrordusparochie te Teteringen voor de komende drie jaren. Vanuit de verheugende situatie dat wij een levende en actieve parochiegemeenschap vormen, hebben wij ons op die dag gebogen over de huidige en toekomstige ontwikkelingen in de parochie. Wij hebben ons hier specifiek bezig gehouden met vragen rond het ontwikkelen van gemeenschapszin, het betrekken van kinderen en jongeren bij onze parochie en de uitstraling van onze parochie naar de (nieuwe) inwoners van Teteringen. De resultaten van de beleidsdag zijn verwerkt in deze beleidsnotitie. Deze notitie heeft tot doel een ijkpunt te zijn voor het pastoraal team, het parochiebestuur, de vrijwilligers en de parochianen van de Willibrordusparochie. Het geloof in God en Jezus Christus en de waarden en tradities van de Rooms Katholieke Kerk zijn onze gemeenschappelijke basis van waaruit een veelkleurig palet aan geloofsbeleving en parochiële activiteiten is ontstaan. Deze beleidsnotitie is bedoeld om richting te geven aan wat ons verbindt en om ons te sterken in het gelovig samenleven. De notitie bevat uitgangspunten en voornemens van waaruit de parochie de komende drie jaren wil werken. Wij zullen deze uitgangspunten en voornemens in de loop van de jaren steeds op hun waarde toetsen en zo nodig aanpassen aan nieuwe ontwikkelingen. De kern van het beleid wordt per hoofdstuk in het cursief gedrukte weergegeven. Aan het einde van deze nota worden deze beleidspunten samengevat. Aan de hand daarvan, zullen prioriteiten worden gesteld en zal een plan van aanpak worden opgesteld.
A. ALGEMENE BELEIDSVOORNEMENS
A.1. EIGEN KARAKTER HEILIGE WILLIBRORDUSPAROCHIE
De Willibrordusparochie is een geloofsgemeenschap met een eigen karakter. Het dorpse leven is nog steeds aanwezig in de parochie en blijkt uit het min of meer vanzelfsprekende vieren van de zondagse liturgie en uit de sociale samenhang binnen de parochie. Het eigen karakter van de Willibrordusparochie kent een opmerkelijke vitaliteit: een keur aan activiteiten binnen de parochie wordt gedragen door een grote groep van mensen die één of meer vrijwillige taken op zich hebben genomen. Het eigen karakter van de parochie is kostbaar en dient bewaard te blijven. In de toekomstige ontwikkelingen moet ruimte blijven voor de eigenheid van de Willibrordusparochie. Onze parochie mag niet opgaan in een groter verband als ‘één van de kerken van Groot-Breda’.
De bestuurs- en organisatievorm sluit aan bij het eigen karakter van de parochie. Het parochiebestuur met de pastoor als voorzitter, regelt de bestuurs- en organisatorische taken en heeft een sturende en coördinerende functie. Het bestuur wordt bijgestaan door werkgroepen en vrijwilligers voor de uitvoering van de taken. De werkgroepen en vrijwilligers zijn vertegenwoordigd in de parochievergadering die het bestuur adviseert. Door deze eenvoudige bestuursstructuur zijn de lijnen tussen pastoraal team en het parochiebestuur en de vrijwilligers kort. De contactpersoon die zijn of haar werkgroep vertegenwoordigt in de parochievergadering kan regelmatig verslag uitbrengen van het werk van de werkgroep en ontvangt van pastoraal team/ parochiebestuur rechtstreeks nieuwe informatie voor het werk. Door wisselingen in de werkgroepen verandert ook de parochievergadering regelmatig van samenstelling wat de vergadering levendig houdt. Deze bestuursstructuur, aangevuld door het in gang gezette vrijwilligersbeleid (zie hieronder onder A.3.), is voor de Willibrordusparochie bevredigend gebleken en zal worden gehandhaafd.
Sinds enkele jaren is er één pastoraal team voor de Willebrordusparochie en de Michaëlparochie in Breda-Oost. De samenwerking op bestuurlijk vlak is goed op gang gekomen en meermalen vruchtbaar gebleken. Verschillende werkgroepen uit beide parochies zijn samen op weg gegaan (onder andere de eerste communie- en de vormselwerkgroep) en kunnen zich verheugen in een goede samenwerking. Steeds meer vrijwilligers zijn bereid om zich van harte in te zetten voor een noodzakelijke krachtenbundeling met de parochianen in Breda-Oost. In het licht van het nieuwe bisdombeleid (In de duizend gezichten van uw volk – januari 2007) zal de samenwerking tussen beide parochies moeten worden uitgewerkt en uitgebreid, ook in groter, regionaal verband. Daarbij wordt van onze parochie solidariteit gevraagd met parochies in de regio die ondersteuning nodig hebben. De Willibrordusparochie aanvaardt haar verantwoordelijkheid voor het welzijn van de kerk in groter verband, maar waakt voor het behoud van het eigen karakter van onze geloofsgemeenschap. Ze gaat er daarbij vanuit dat ze parochie (zoals sinds 1635) toegewijd aan heilige Willibrordus (sinds 1757) zal blijven.
A.2. EENHEID IN VERSCHEIDENHEID
De parochie biedt een plaats van bezinning voor gelovige mensen, ieder met hun eigen verlangens en ervaringen en hun eigen achtergrond. De verscheidenheid in geloofsbeleving binnen de parochie is groot: voor de ene mens is de liturgische viering het belangrijkste, voor de ander ligt de nadruk op diaconie en naastenliefde, de derde wil het geloof uitzingen en de vierde wil nadenken en praten over God en het christelijk geloof. Ondanks de verschillen in geloofsbeleving tussen mensen is er de unieke verbondenheid van ons gemeenschappelijk geloof. De parochie is de plaats waar wij elkaar sterken in het geloof, waar wij elkaar stimuleren en inspireren en waar de kracht van de Heilige Geest werkt. Wij hebben de samenbindende kracht van de parochie nodig om gelovig in het leven te staan. Het is ook onze opdracht als gelovige mensen een sterke geloofsgemeenschap te vormen waarbij ieder die dat wil zich kan aansluiten. Als Willibrordusparochie streven wij naar eenheid in verscheidenheid: verbondenheid tussen mensen in de diversiteit van hun gelovig leven.
A.3. WIJ ZIJN ZELF DE KERK
Als gedoopte mensen vormen wij samen de kerk en hebben wij een verantwoordelijkheid tegenover elkaar en tegenover de geloofsgemeenschap. Hoezeer de parochianen ook verlangen naar inspirerende pastores, ook de Willibrordusparochie ontkomt niet aan de gevolgen van het priestertekort in Nederland. Dat betekent dat er een sterker beroep dan voorheen op de verantwoordelijkheid van de parochianen moet worden gedaan. De Willibrordusparochie prijst zich gelukkig met vele vrijwilligers die zelfstandig en met overtuiging hun bijdrage leveren aan onze geloofsgemeenschap. Deze parochianen verdienen alle steun in de vorm van het versterken van hun vaardigheden en deskundigheid voor hun parochiële taak. Daar waar specifieke taken om geschoolde vrijwilligers vragen, zal het pastorale team het initiatief nemen om vrijwilligers te stimuleren zich te laten scholen. De vrijwilligers worden gestimuleerd gebruik te maken van het aanbod voor pastorale scholing vanuit het bisdom. Ook zal, waar dat kan, door het eigen pastoraal team de vorming en toerusting van de vrijwilligers worden bevorderd.
De inzet van de vrijwilligers, ieder op zijn of haar eigen plaats en met zijn of haar eigen taak, wordt door de parochie gewaardeerd. Daarbij realiseren wij ons dat iedereen op zijn tijd behoefte heeft aan een compliment of aan bevestiging. Er is een begin gemaakt met een vrijwilligersbeleid dat tot doel heeft de saamhorigheid onder de vrijwilligers te vergroten (jaarlijkse vrijwilligersfeest), waardering voor het vrijwilligerswerk vanuit de parochiegemeenschap over te brengen en de vrijwilligers persoonlijke aandacht te schenken op momenten waarop dat nodig of wenselijk is. Onderdeel van het vrijwilligersbeleid is ook: inventariseren welke wensen er leven bij vrijwilligers en werkgroepen met betrekking tot hun taken.
De werving van vrijwilligers vereist speciale aandacht. Vacatures moeten worden opgevuld en mensen wisselen van taak en maken zo plaats voor nieuwe vrijwilligers. Het pastoraal team en het parochiebestuur adviseren een persoonlijke werving van nieuwe vrijwilligers en daar waar mogelijk, zelfs het doen van een beroep op parochianen om zich in te zetten voor een taak waarvoor zij geschikt worden geacht. Deze taken zullen steeds meer een projectmatig karakter hebben om de werkbelasting voor de vrijwilliger te beperken. De persoonlijke werving of het persoonlijke beroep op mensen is een vorm van bevestiging en ondersteuning voor de vrijwilligers die nieuwe taken op zich nemen.
A.4. UITSTRALING EN PUBLICITEIT
Hoewel een kentering waarneembaar is, heeft de kerk te maken met een negatieve beeldvorming. De kerk wordt vaak beoordeeld als stoffig, niet van deze tijd en naar binnen gericht. De kerk mist aansluiting met de realiteit, is een veelgehoorde klacht. Kennelijk heeft de kerk moeite met het duidelijk maken dat zij een grote schat aan geloof, spiritualiteit, troost, vertrouwen, vergeving en barmhartigheid in huis heeft en dat zij een eeuwenlange ervaring heeft in het vormgeven van deze schat. De Willibrordusparochie heeft, samen met de Michaëlparochie, in de afgelopen jaren steeds meer de publiciteit gezocht voor haar activiteiten. In dagblad BN/De Stem wordt geregeld een artikel gewijd aan een bijzondere activiteit of gebeurtenis in onze parochie. Daarmee laat de parochie zien dat zij meetelt in de maatschappij, dat zij niet in de achterhoede loopt, maar een vitale gemeenschap vormt die een waardevolle boodschap heeft voor mensen van deze tijd. In de Aller-Lei, via de elektronische nieuwsbrief en de website www.parochieteteringen.nl wordt gestreefd naar bekendheid van de activiteiten van de parochie rond liturgie, diaconie en catechese. Om het geloof en de kerk zichtbaar te maken in onze stad en in onze maatschappij en om een positieve beeldvorming tot stand te brengen zal de parochie publiciteit blijven zoeken via de geschikte kanalen. De parochie streeft er naar de publiciteit toe te vertrouwen aan een medewerker die beroepsmatig in deze sector werkt.
Voor de beeldvorming van de kerk voor gelovigen en niet-gelovigen is het belangrijk dat bekend is wat er gebeurt op het gebied van naastenliefde en solidariteit. Niet alle diaconale activiteiten zijn geschikt om publiek bekend gemaakt te worden, maar daar waar het kan, is openheid wenselijk. De kerk heeft een voorbeeldfunctie op het gebied van diaconie en deze kan beter voor het voetlicht komen als gebruik gemaakt wordt van de publicitaire middelen. Het pastoraal team en het parochiebestuur streven er naar zo veel als mogelijk bekendheid te geven aan het diaconale werk om het een zichtbare plaats te geven in onze samenleving.
Voor publiciteit rondom de liturgie en catechese is het van belang dat steeds weer aandacht wordt gevraagd voor het aanbod zodat mensen zich op ieder moment kunnen aansluiten. Indien activiteiten bedoeld zijn voor bepaalde groepen ( bijvoorbeeld jongeren, ouders van communicanten, ouderen) is een gerichte uitnodiging gewenst. De parochie realiseert zich dat uitnodigingen moeten worden herhaald zodat mensen te allen tijde weten dat zij welkom zijn.
Om een open en naar buitengerichte kerk te zijn, is het noodzakelijk dat het kerkgebouw vaker dan tot nu toe toegankelijk is. Het pastoraal team en het parochiebestuur zoeken naar mogelijkheden om de kerk ook doordeweeks open te stellen. Met name wordt de mogelijkheid onderzocht dat mensen in de kerk een kaars kunnen opsteken wanneer zij dat willen.
Aandacht verdient ook de interne publiciteit binnen de parochie. Te vaak weten parochianen niet van elkaar welke activiteiten worden ondernomen, waar werkgroepen voor staan en wat de resultaten zijn. Ook bestaat er behoefte bij parochianen aan uitleg over ontwikkelingen binnen de parochie en binnen de (wereld)kerk. Het pastoraal team en het parochiebestuur zoeken naar manieren om zichtbaar te maken aan elkaar welke activiteiten plaatsvinden binnen de parochie, wie daaraan meewerkt en met welke bedoeling. Gedacht kan worden aan het uitbreiden van de mededelingen in de weekendviering, het verspreiden van informatie via de website en een mededelingenblaadje in het liturgieboekje.
B. SPECIFIEKE BELEIDSVOORNEMENS
B.1. LITURGIE – GELOVEN DOEN WE SAMEN
Vieringen vormen de kern van onze gelovig samenzijn: in de liturgie vieren wij de eucharistie, daar worden wij geïnspireerd, daar bevestigen wij elkaar in het geloof, daar vieren wij de vreugde van het geloof, daar zoeken wij troost en kracht. Het aanwezig zijn in de wekelijkse viering betekent dat wij onderdeel zijn van de liturgie. Wij zijn in de weekendviering geen toeschouwers maar deelnemers aan een gelovig samenzijn in de naam van God. Juist in de wekelijkse vieringen komt tot uiting hoezeer het geloof in God en Jezus Christus de gemeenschappelijke basis is waardoor wij ons met elkaar verbonden weten en hoe veelzijdig ons geloofsleven is. Het brede scala aan vieringen in onze parochie is bedoeld om zo veel mogelijk gelovigen het gevoel te geven dat er plaats voor hen is in onze kerk. Wij streven naar een open, uitnodigende kerk waarin rekening wordt gehouden met de diverse samenstelling van onze parochie. Belangrijk is dat parochianen hun betrokkenheid kunnen tonen door mee te werken aan totstandkoming van de vieringen en in de vieringen een taak te vervullen. Het meewerken aan de liturgie kan een verdieping van het geloof betekenen voor de vrijwilligers. Vanuit en in verbondenheid met de viering van de eucharistie is de diversiteit in de liturgie een uitnodiging aan iedereen om zich thuis te voelen in onze kerk en een daadwerkelijke bijdrage te leveren aan de liturgie.
B.1.A. LITURGIEWERKGROEPEN
Binnen de parochie bestaan al jaren drie liturgiewerkgroepen die communievieringen voorbereiden voor weekends dat er geen pastor beschikbaar is. De liturgiewerkgroepen bestaan uit parochianen die zelfstandig en met grote zorgvuldigheid weekendvieringen verzorgen. De liturgiewerkgroepen worden gesteund in hun werk, niet alleen vanwege het eerder genoemde priestertekort, maar vooral ook omdat de communievieringen de zelfstandigheid van de parochianen en de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de kerkgemeenschap vergroten. Ditzelfde geldt voor de werkgroep avondwake. Naast de drie liturgiewerkgroepen bestaan er verschillende werkgroepen die met de voorganger één of meerdere vieringen voorbereiden: te denken valt aan eerste communievieringen, vormselvieringen, gezinsvieringen, Allerzielen, vieringen met speciale koren, enz..
Oecumenische vieringen, voorbereid door de oecumenische werkgroep, worden al enkele jaren niet meer gehouden. Het pastoraal team en het parochiebestuur menen dat oecumene verder moet strekken dan enkele jaarlijkse vieringen en dat naar oecumene in een breder perspectief moet worden gestreefd. Het pastoraal team wil waar mogelijk aansluiten bij oecumenische activiteiten van verschillende aard en zal binnen dat perspectief meewerken aan oecumenische vieringen.
In de vieringen waaraan parochianen meewerken, wordt vaak op creatieve wijze gezocht naar nieuwe vormen. Deze creativiteit wordt gestimuleerd zodat de manier waarop wij geloof vieren, kan meegroeien met veranderende tijden en veranderende mensen. De kern van het geloof en de verbondenheid met de traditie blijven aanwezig in de vieringen. De pastores hebben richtlijnen gegeven voor het kader waarbinnen in de verschillende vieringen nieuwe vormen kunnen worden beproefd. De richtlijnen geven een zekere waarborg dat aan de kern van ons geloof recht wordt gedaan. Binnen de grenzen van de richtlijnen stimuleren het pastoraal team en het parochiebestuur de creativiteit, zelfwerkzaamheid en eigen inbreng van de parochianen in de diverse liturgieën.
B.1.B. KOREN
Onze parochie is rijkelijk bedeeld met vrijwilligers die de muziek in de vieringen willen verzorgen: koren, organisten, muziekgezelschappen, ensembles, solisten, cantores. Naast het Willebrordkoor dat bereid is wekelijks te zingen, hebben wij een jeugdkoor De Eigenwijsjes, een middenkoor Consonne, een dameskoor voor speciale gelegenheden en een ouderenkoor Herfstklanken en sinds kort weer een jongerenkoor. De parochie hecht veel waarde aan het bestaan en voortbestaan van de koren: niet alleen dragen zij bij aan een divers aanbod van muziek in de liturgie, ook leveren zij een bijdrage aan de gemeenschapszin en sociale samenhang in de parochie. Het zingen van liturgische liederen kan voor de koorleden een verdieping betekenen van hun geloof. Dat wat niet zo gemakkelijk kan worden gezegd, kunnen mensen wel zingen met elkaar. De koorzang is dienstbaar aan de liturgie: ´de koren zingen liturgie´, en niet ´de koren zingen in de liturgie´. Nieuwe vormen van muzikale viering van de liturgie, bijvoorbeeld communitysinging, kunnen in de Willibrordusparochie een plaats krijgen. Uitgaande van de dienstbaarheid van de koren aan de liturgie en de geloofsgemeenschap stimuleert de parochie een breed aanbod van muziek en eigen inbreng van de koren in de liturgie. Daarnaast stimuleert de parochie de samenwerking tussen de koren en de vorming van eigen liturgiewerkgroepen van de koorleden.
B.1.C. LITURGIE VOOR KINDEREN EN JONGEREN
Voor de kinderen zijn, nadat zij gedoopt zijn, hoogtepunten de eerste communie en het vormsel en de voorbereiding daarop. Voor kinderen en hun ouders worden geregeld gezinsvieringen gehouden. De geringe deelname van kinderen aan de weekendliturgie is zorgelijk en de betrokkenheid van kinderen en ouders bij de kerk is dan ook onderwerp van voortdurende inzet van het pastoraal team en het parochiebestuur. Kinderen horen bij de kerk, hun vertrouwen en enthousiasme kunnen wij in de kerk niet missen. Het basisvertrouwen van kinderen is voor volwassenen een inspiratie. In hun vrolijkheid en levenslust is Gods bedoeling met zijn schepping zichtbaar. Aan ons is de verantwoordelijkheid om de rijkdom van het geloof en de kerk aan hen door te geven. Samen met ouders en met de scholen (waarover meer onder B.3.b. Catechese voor kinderen) zoeken we naar de plaats van het christelijke geloof voor kinderen in deze tijd. Speerpunt van het beleid is het samen met kinderen en ouders zoeken naar sprankelende en levendige vormen om de liturgie te vieren: van, met en door de kinderen.
De momenten waarop nog veel kinderen en hun ouders de weg naar de kerk vinden, hebben de volledige aandacht van de parochie. De voorbereiding van de kinderen op de bediening van de sacramenten, met name eerste communie en vormsel, is uitgebreid. Het zijn de kostbare momenten waarop de kerk de belangstelling heeft van de kinderen en hun ouders. De kerk heeft dan de gelegenheid om de vreugde van het geloof door te geven aan de nieuwe generatie. Tussen eerste communie en vormsel valt de nadruk op de gezinsvieringen, juist omdat ouders en kinderen dan samen kunnen worden aangesproken. In de gezinsvieringen is ruimte voor nieuwe vormen en creatieve inbreng van ouders en kinderen. Het daadwerkelijk meewerken aan de gezinsvieringen van ouders en kinderen wordt gestimuleerd. De parochie zoekt naar vormen buiten de liturgie om het geloof aan ouders en kinderen door te geven. Er zijn verschillende voorbeelden bekend van activiteiten buiten de liturgie die aansluiten bij de leefwereld van kinderen en hun ouders in deze tijd en onderzocht zal worden in hoeverre die activiteiten in de Willibrordusparochie kunnen worden gestart. Een peuter-/kleuterkerk of kinderkerk met themamiddagen wordt elders met succes georganiseerd. De parochie vindt het van groot belang om nieuwe vormen uit te proberen, voor de kinderen als een aanvulling op hun geloofsopvoeding en voor de ouders als mogelijkheid om met de kinderen samen het geloof te beleven.
Wat geldt voor kinderen geldt ook voor jongeren (in het algemeen): hun deelname aan de liturgie is gering, de kerk lijkt hen niet meer aan te spreken, het geloof speelt nauwelijks een rol in hun sociale verbanden. Toch lijkt ook hier een kentering te zijn: de Wereldjongerendagen in Keulen hebben een positieve uitwerking op de beeldvorming van jongeren gehad. Met grote inspanning heeft het pastoraal team jongeren weten te betrekken bij jongerenvieringen in de Annakapel: vieringen van, met en door jongeren met sinds kort zelfs een jongerenkoor. De zorg voor de geloofsbeleving van jongeren is onderwerp van voortdurende inzet en inspanning van het pastoraal team.
B.1.D. LITURGIE EN GEMEENSCHAPSZIN
In en rond de liturgie vindt een groot deel van de gemeenschapsvorming plaats. De contacten die ontstaan in werkgroepen en koren, de samenwerking tussen pastores en parochianen om een goede viering te maken, de wekelijkse ontmoeting in de kerk maken dat wij meer bij elkaar betrokken raken. De parochie stimuleert al jaren dat mensen elkaar kunnen ontmoeten rondom de liturgie en zal dat beleid in de komende jaren voortzetten. Parochiefeest, nieuwjaarsreceptie, koffie drinken na de viering, feest rond wijdingen en jubilea, afscheidsrecepties, het zijn alle gewaardeerde contactmomenten rondom de liturgie die individuele mensen binden aan elkaar en aan de kerkgemeenschap. De in de kerk gecreëerde ontmoetingsruimte blijkt goed te voldoen voor de ontmoeting tussen parochianen.
B.2. DIACONIE - BARMHARTIGHEID, GERECHTIGHEID EN VREDE
De diaconale taak van onze parochie is het dichterbij brengen van het koninkrijk van God door solidair te zijn met mensen in nood, dichtbij en veraf. Diaconie richt zich op hulp aan individuele mensen en op het rechtvaardiger maken van structuren. Jezus zelf heeft ons opgeroepen om zorg te hebben voor de mensen die deze zorg het meest nodig hebben toen hij sprak over de zeven werken van barmhartigheid (Mattheüs 25). Naastenliefde en solidariteit zijn de kern van de diaconale activiteiten van de parochie. Het pastoraal team wil het diaconaal bewustzijn van de parochianen vergroten door een jaar lang in de vieringen en in daden aandacht te besteden aan de zeven werken van barmhartigheid. Onderzocht wordt wat de parochie kan betekenen voor ex-gedetineerden (project Kerk met een stip) en vluchtelingen. Ook zal aansluiting worden gezocht bij maatschappelijke initiatieven (bijvoorbeeld het taalproject voor buitenlandse vrouwen -Taal aan huis- en de wereldwinkel). Met de gemeente zal, waar mogelijk, worden samengewerkt in het kader van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO).
Het beheer van het Caritasfonds, waaruit aan individuele mensen financiële ondersteuning kan worden geboden, is vanouds één van de taken van de werkgroep diaconie. Deze werkgroep organiseert ook de jaarlijkse Vastenactie en de maandelijkse diaconale collecte. Steeds is de werkgroep op zoek naar nieuwe wegen om de aandacht voor deze belangrijke acties vast te houden en aan te wakkeren. Sinds enkele jaren worden alle inwoners van Teteringen aangeschreven om bij te dragen aan het Vastenactieproject. Daarmee plaatst de diaconie zich midden in de dorpsgemeenschap. Ook de activiteiten rond de Vredesweek zijn onderdeel van de diaconie: het pastoraal team en het parochiebestuur stimuleren het zoeken naar nieuwe vormen om de Vredesweek vorm te geven.
B.3. CATECHESE – LEREND GELOVEN
Geloven doen wij met ons hart en met ons verstand. Het voelen en het weten zijn onlosmakelijk onderdeel van ons geloof. Kennis van de Bijbel, van de kerkelijke traditie, van culturele geloofsuitingen en van theologische achtergronden betekent een verrijking en een verdieping van het geloof. Catechese, waarin het geloofsverhaal wordt doorverteld en aangevuld met geloofservaring van de deelnemers, is een belangrijke pijler van onze kerk. Catechese is niet alleen belangrijk voor mensen die zich verder willen verdiepen in het geloof, maar zeker ook voor mensen die zich voor het eerst gaan verdiepen in het geloof en voor mensen die een sacrament gaan ontvangen. Deelname aan catechese kan leiden tot een nadere kennismaking en een grotere verbondenheid tussen parochianen.
B.3.A. CATECHESE VOOR VOLWASSENEN
Jaarlijks wordt een catecheseprogramma voor volwassenen ontwikkeld met een divers aanbod voor geloofsverdieping en het uitwisselen van geloofservaringen. In kleine groepen en met pastorale begeleiding wordt gezocht naar wat het geloof voor ons persoonlijk betekent en in hoeverre de kerk steun en inspiratiebron kan zijn. De dialoog is de belangrijkste werkvorm van het catecheseprogramma: door het aan elkaar vertellen van vertwijfelend zoeken en geestdriftig geloven maken wij het verhaal van God met de mensen waar. In dat kader organiseert de parochie in samenwerking met de Michaëlparochie ook bezinningsweekends in kloosters die de deelnemers de mogelijkheid bieden tot bewustwording van het eigen geloofsleven en het uitwisselen van ervaringen.
De parochie streeft er naar met parochianen in gesprek te komen rondom de bediening van de sacramenten. Daarbij is het belangrijk om de intentie van de sacramenten met elkaar te bespreken, maar minstens zo belangrijk is het om ruimte te bieden voor ervaringen en vragen van gelovigen. Voor doopouders, ouders van eerste communicanten en vormelingen zijn er één of meerdere momenten waarin met elkaar wordt stilgestaan bij het sacrament dat de kinderen ontvangen. Voor mensen die gaan trouwen, bestaat de catechese uit individuele gesprekken. Met succes organiseert de parochie ook catechese voor ouderen, het ouderenpastoraat. Gebleken is dat oudere mensen het op prijs stellen met leeftijdgenoten over hun levenslange ervaring met de kerk en het geloof te kunnen praten. Rondom de liturgie vindt veel catechese voor vrijwilligers plaats: het samen inhoud geven aan de viering leidt op een vanzelfsprekende manier tot een gesprek over geloofswaarheden en geloofservaringen. Het pastoraal team heeft speciale aandacht voor de catechese die tijdens de liturgiebesprekingen plaats vindt omdat deze tot verdere vorming en toerusting van de vrijwilligers leidt.
B.3.B. CATECHESE VOOR KINDEREN EN JONGEREN
Belangrijk voor de kinderen is de verbondenheid tussen de parochie en de (rooms katholieke) scholen. De kerk moet voor de kinderen deel uitmaken van hun wereld en niet een los element, voornamelijk voor volwassenen, zijn. De pastores hebben in de afgelopen jaren het contact met de scholen versterkt, wat heeft geleid tot een geregelde gang van de leerlingen naar de kerk, niet alleen met Kerstmis en Pasen maar ook jaarlijks een keer voor speciale kindercatechese. De groepen van de basisscholen waarin eerste communicanten en vormselkinderen zitten, hebben ieder jaar speciale aandacht. Voor gezinsvieringen wordt regelmatig een beroep worden gedaan op de medewerking van de scholen. Het parochiebestuur en het pastoraal team hechten veel belang aan voortzetting van de goede contacten met de scholen.
In de projecten als voorbereiding op de eerste communie en het vormsel wordt intensief met de kinderen gewerkt. De kinderen worden op de eerste communie voorbereid door uitleg van de elementen van een eucharistieviering op een speelse wijze die past bij hun leeftijd. Het vormselproject vindt deels plaats bij parochianen thuis die als gastouders thema-avonden verzorgen en wordt deels door de werkgroep verzorgd die allerhande activiteiten organiseert rondom geloof en kerk. (Zie ook B.1.c. Liturgie voor kinderen en jongeren). De parochie streeft er naar zichtbaar te blijven voor de kinderen tussen de eerste communie en het vormsel (“kinderkerk”).
De kinderen die hun vormsel hebben gedaan worden daarna nog verschillende keren uitgenodigd voor activiteiten binnen en buiten de parochie. In de Vredesweek worden zij uitgenodigd voor het project Varen voor Vrede en de parochie stimuleert deelname aan projecten als Theater in de kerk, mysteryweekends, winteravondgesprekken, e.d., die door het bisdom worden georganiseerd. Jaarlijks wordt een misdienaarsweekend georganiseerd vanuit de parochie Breda-Oost en Teteringen. De inspanningen van het pastoraal team ten aanzien van catechese voor jongeren hebben tot resultaat dat twee SOP (Samen Op Pad) groepen al geruime tijd actief zijn. Het betreft een gezamenlijke activiteit van de parochies Breda-Oost en Teteringen. In de SOP-groepen blijft de kerk zichtbaar voor jongeren die hun vormsel hebben gedaan. De voorbereiding op en deelname aan de Wereldjongerendagen heeft een impuls gegeven aan de betrokkenheid van een groep jongeren in de parochie Breda-Oost/Teteringen. De parochie stimuleert en sluit zich waar mogelijk aan bij de oecumenische Taizévieringen die sinds kort worden gehouden in Breda.
B.4.A. WELKOM NIEUWE PAROCHIANEN
Teteringen zal in de komende jaren vele nieuwe inwoners mogen begroeten, een deel van de nieuwe inwoners zal hopelijk de weg naar de Willibrorduskerk vinden. De parochie bereidt zich er op voor de nieuwe inwoners open en gastvrij te ontvangen. Het welkomstwerk is sinds enkele jaren een zaak van het parochiebestuur en de parochievergadering vanuit de gedachte dat een welkom voor nieuwe parochianen breed gedragen moet worden. Het welkom komt beter tot zijn recht in persoonlijk contact en daarom worden zo veel mogelijk parochianen ingezet voor het welkomstwerk. Nieuwe parochianen ontvangen een welkomstbrief met de folder die over de Willibrordusparochie is gemaakt en die verwijst naar de website www.parochieteteringen.nl voor nadere informatie. De secretaris van het parochiebestuur verzamelt de adressen van nieuwe parochianen en de leden van de parochievergadering bieden de enveloppe persoonlijk aan. Met de welkomstbrief en de folder krijgen de nieuwe inwoners een indruk van de gemeenschap die wij vormen. Het bestuur en de parochievergadering bezinnen zich op een presentje dat past bij het karakter van onze parochie. Om nieuwe inwoners het gevoel te geven dat zij echt welkom zijn en om de Willibrordusparochie onder hun aandacht te brengen is het belangrijk om de uitnodiging te herhalen. Het is het voornemen van de parochie om de uitnodiging aan de nieuwe inwoners 1 à 2 maal te herhalen, bijvoorbeeld bij een speciale viering of gebeurtenis, of voor een rondleiding door de kerk en een beklimming van de toren. Naast de folder die speciaal is bedoeld voor nieuwe parochianen, geeft het parochiebestuur ook een parochiegids uit die goed bruikbaar is voor wie geïnteresseerd is in het vrijwilligerswerk. Deze gids beschrijft de activiteiten binnen de parochie met daarbij de namen en adressen van de contactpersonen. De gids wordt ieder jaar geactualiseerd.
B.4.B. DE KERK IN HET DORP
Tussen de Willibrordusparochie en Teteringen bestaan vele banden. De parochie maakt deel uit van de dorpsgemeenschap en is nauw verweven met diverse activiteiten en organisaties. Het kerkgebouw is vanouds gebruikt voor niet-religieuze activiteiten. Koninginnedag wordt jaarlijks geopend met een bijeenkomst in de kerk en de dodenherdenking op 4 mei vindt eveneens plaats in de kerk. De parochie hecht er aan zichtbaar te zijn voor de dorpsgemeenschap. Zij stelt de kerk ter beschikking voor activiteiten die passen bij de aard en de bestemming van het gebouw en sluit zich, waar wenselijk, aan bij initiatieven van anderen. De parochie werkt samen met de Dorpsraad bij de verwelkoming van nieuwe inwoners. De parochie krijgt een vermelding in de Teteringse welkomstgids en is opgenomen in een wandel- en fietstocht. Er is een geregeld contact tussen het pastoraal team/de parochie en de Teteringse verenigingen, zoals KBO, de Oranjevereniging, en standsorganisaties. Met de organisaties voor mensen met een verstandelijke beperking, die in Teteringen woningen hebben, zal contact worden gelegd. Verder is er contact met woonzorgcentrum Zuiderhout, met de congregaties die in Zuiderhout gehuisvest zijn en met de zusters Dominicanessen van Bethanië.
B.4.C. ACTIE KERKBALANS
Een gezonde financiële basis is van groot belang voor het werk van de kerk. Jaarlijks sluit de parochie zich aan bij de oecumenische Actie Kerkbalans. Vele vrijwilligers gaan op pad om parochianen te verzoeken hun jaarlijkse bijdrage over te maken of toe te zeggen. Richtlijn voor de jaarlijkse bijdrage van parochianen is 1% van het bruto jaarinkomen per adres. Naast de parochianen worden ook de andere inwoners van Teteringen aangeschreven met het verzoek om een vrijwillige bijdrage te storten voor het onderhoud van onze markante kerk. De parochie wil daarmee zeggen: de Willibrorduskerk staat midden in het dorp en is open en bereikbaar voor een ieder in deze dorpsgemeenschap.
SLOTWOORD
Met deze beschrijving van bestaande en toekomstige activiteiten hebben wij de richting aangegeven waarin de Willibrordusparochie op weg is. Lang niet alle activiteiten zijn genoemd: dat wat parochianen privé doen vanuit hun geloof, de activiteiten die al jarenlang door vrijwilligers op de achtergrond worden gedaan zonder ophef of mooie woorden, de hand- en spandiensten van trouwe parochianen, het vormt alles samen een hartverwarmende vitaliteit waarmee de Teteringse parochianen werken aan het koninkrijk van God. Soms mogen we even stilstaan en trots zijn op elkaar en op onszelf om wat wij tot stand brengen. Daarna werken wij verder aan het doorgeven van de unieke boodschap van ons christelijk geloof aan mensen die zoeken naar hun bestemming op deze aarde. Standvastig en met wilskracht en elkaar vergevend wat niet goed ging, stellen wij ons open voor een ieder die in onze kerk zoekt naar God en Jezus Christus, naar stilte en gebed, naar troost en hulp, naar geloof en inspiratie en naar liefde en vriendschap.
In vertrouwen op onze God en met hulp van de Heilige Geest geloven wij in de toekomst van de Willibrordusparochie.
Vastgesteld op 28 februari 2007
Pastoraal team en parochiebestuur H. Willibrordusparochie te Teteringen
SAMENVATTING
Deze beleidsnotitie is bedoeld om richting te geven aan wat ons verbindt en om ons te sterken in het gelovig samenleven.
A.1. Onze parochie mag niet opgaan in een groter verband als ‘één van de kerken van Groot–Breda’.De Willibrordusparochie aanvaardt haar verantwoordelijkheid voor het welzijn van de kerk in groter verband, maar waakt voor het behoud van het eigen karakter van onze geloofsgemeenschap. Ze gaat er daarbij vanuit dat ze parochie (zoals sinds 1635) toegewijd aan heilige Willibrordus (sinds 1757) zal blijven.
A.2. Als Willibrordusparochie streven wij naar eenheid in verscheidenheid: verbondenheid tussen mensen in de diversiteit van hun gelovig leven.
A.3. De vrijwilligers worden gestimuleerd gebruik te maken van het aanbod voor pastorale scholing vanuit het bisdom. Ook zal, waar dat kan, door het eigen pastoraal team de vorming en toerusting van de vrijwilligers worden bevorderd. De persoonlijke werving of het persoonlijke beroep op mensen is een vorm van bevestiging en ondersteuning voor de vrijwilligers die nieuwe taken op zich nemen.
A.4. Om het geloof en de kerk zichtbaar te maken in onze stad en in onze maatschappij en om een positieve beeldvorming tot stand te brengen zal de parochie publiciteit blijven zoeken via de geschikte kanalen.Het pastoraal team en het parochiebestuur streven er naar zo veel als mogelijk bekendheid te geven aan het diaconale werk om het een zichtbare plaats te geven in onze samenleving.De parochie realiseert zich dat uitnodigingen moeten worden herhaald zodat mensen te allen tijde weten dat zij welkom zijn. Het pastoraal team en het parochiebestuur zoeken naar mogelijkheden om de kerk ook doordeweeks open te stellen. Het pastoraal team en het parochiebestuur zoeken naar manieren om zichtbaar te maken aan elkaar welke activiteiten plaatsvinden binnen de parochie, wie daaraan meewerkt en met welke bedoeling.
B.1. Vanuit en in verbondenheid met de viering van de eucharistie is de diversiteit in de liturgie een uitnodiging aan iedereen om zich thuis te voelen in onze kerk en een daadwerkelijke bijdrage te leveren aan de liturgie.
B.1.a. Het pastoraal team wil waar mogelijk aansluiten bij oecumenische activiteiten van verschillende aard en zal binnen dat perspectief meewerken aan oecumenische vieringen.Binnen de grenzen van de richtlijnen stimuleren het pastoraal team en het parochiebestuur de creativiteit, zelfwerkzaamheid en eigen inbreng van de parochianen in de diverse liturgieën.
B.1.b. Uitgaande van de dienstbaarheid van de koren aan de liturgie en de geloofsgemeenschap stimuleert de parochie een breed aanbod van muziek en eigen inbreng van de koren in de liturgie. Daarnaast stimuleert de parochie de samenwerking tussen de koren en de vorming van eigen liturgiewerkgroepen van de koorleden.
B.1.c. Speerpunt van het beleid is het samen met kinderen en ouders zoeken naar sprankelende en levendige vormen om de liturgie te vieren: van, met en door de kinderen. De parochie zoekt naar vormen buiten de liturgie om het geloof aan ouders en kinderen door te geven. De zorg voor de geloofsbeleving van jongeren is onderwerp van voortdurende inzet en inspanning van het pastoraal team.
B.1.d. De parochie stimuleert al jaren dat mensen elkaar kunnen ontmoeten rondom de liturgie en zal dat beleid in de komende jaren voortzetten.
B.2. Het pastoraal team wil het diaconaal bewustzijn van de parochianen vergroten door een jaar lang in de vieringen en in daden aandacht te besteden aan de zeven werken van barmhartigheid.
B.3.a. Jaarlijks wordt een catecheseprogramma voor volwassenen ontwikkeld met een divers aanbod voor geloofsverdieping en het uitwisselen van geloofservaringen.
B.3.b. Het parochiebestuur en het pastoraal team hechten veel belang aan voortzetting van de goede contacten met de scholen. De parochie streeft er naar zichtbaar te blijven voor de kinderen tussen de eerste communie en het vormsel (“kinderkerk”).
B.4.a. Om nieuwe inwoners het gevoel te geven dat zij echt welkom zijn en om de Willibrordusparochie onder hun aandacht te brengen is het belangrijk om de uitnodiging te herhalen.
B.4.b. De parochie hecht er aan zichtbaar te zijn voor de dorpsgemeenschap. Zij stelt de kerk ter beschikking voor activiteiten die passen bij de aard en de bestemming van het gebouw en sluit zich, waar wenselijk, aan bij initiatieven van anderen.